Skip to content

Zadłużenia wobec ZUS – dlaczego nie można odpracować

Uchodźcy z Ukrainy mogą uzyskać status bezrobotnego dopuszczony przez art. 22 ust. 6 ustawy o pomocy w konfliktach zbrojnych na Ukrainie. Zgodnie z tym przepisem obywatele Ukrainy mogą zostać zarejestrowani i uznani za bezrobotnych lub poszukujących pracy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 albo 22 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jest to ważne dla pracodawców, ponieważ wspomniana już ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje, że w przypadku posiadania przez pracownika statusu bezrobotnego, pracodawcy otrzymują różne formy wsparcia.

Wynika z niej, że starosta może zawrzeć umowę, na mocy której zwraca pracodawcy lub przedsiębiorcy część wynagrodzeń, zachęt i składek na ubezpieczenie społeczne wypłaconych bezrobotnym do 30 roku życia przez okres 12 miesięcy. Wysokość zwrotu ustalają obie strony w drodze negocjacji, nie może jednak przekraczać iloczynu liczby zatrudnionych i bezrobotnych w bieżącym miesiącu, minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w ostatnim dniu zatrudnienia w każdym miesiącu rozliczeniowym oraz składki ZUS na ubezpieczenie społeczne w refundowanym wynagrodzeniu.

Starosta nie może zawrzeć z pracodawcą umowy o zwolnienie z pracy z przyczyn związanych z miejscem pracy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku. Ponadto, zgodnie z podpisaną umową, pracodawca lub przedsiębiorca jest zobowiązany do utrzymania przez bezrobotnego zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie refundacji oraz przez 12 miesięcy po zakończeniu refundacji. W przypadku rozwiązania umowy o pracę przez skierowanego bezrobotnego umowa o pracę ulega rozwiązaniu zgodnie z art. Art. 52 Kodeksu pracy (rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika) lub wygaśnięcie stosunku pracy bezrobotnego przed okresem objętym refundacją, lub przed upływem 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w ust. W 3 starosta skieruje kolejną osobę bezrobotną na wolne miejsce pracy.

Jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników należy zaznaczyć, że nie uwzględnia się przychodów określonych w ww. rozporządzeniu.

W § 1 rozporządzenia określono, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód osób fizycznych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 18 ust. 2 ustawy systemowej oraz par. 2 rozporządzenia.

W § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia określono, że do podstawy wymiaru składek nie wlicza się ekwiwalentów pieniężnych za narzędzia, materiały lub sprzęt wykorzystywany przy wykonywaniu pracy, stanowiący własność pracowników.

W poradniku ZUS “Zasady ustalania podstawy wymiaru składek pracowników” (stan prawny na 1 marca 2022 r.) zapisano, że płatnik nie opłaca składek ZUS, jeśli narzędzia, materiały lub sprzęt:

– stanowiły faktyczną własność pracownika,

– były faktycznie wykorzystywane do pracy na rzecz pracodawcy.

Należy uznać, że dodatek za używanie przez pracownika telefonu komórkowego w trakcie wykonywania obowiązków służbowych na potrzeby pracodawcy co do zasady nie będzie stanowił podstawy wymiaru składek, o ile telefon ten stanowi własność pracownika i jest wykorzystywany w trakcie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy.

Wytyczne podkreślają, że wysokość odpisu powinna być oparta na szczegółowej kalkulacji płatnika, która potwierdza związek pomiędzy wysokością odpisu a wartością użyczenia (liczba roboczogodzin, wartość jednej takiej godziny użytkowania sprzętu, rynkowe ceny wynajmu danego sprzętu, normy zużycia itp.) Podstawę wymiaru składek stanowi wypłacony ryczałt, który nie odzwierciedla kosztów faktycznie poniesionych przez pracownika.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ma prawo umorzyć w całości lub w części składki należne od osoby fizycznej, lub firmy. Stanowi o tym art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

ZUS może, pod pewnymi warunkami określonymi w ust. 3a tego artykułu, umorzyć składkę należną od przedsiębiorcy, jeżeli kwota ta jest całkowicie nieściągalna. Warunki te są następujące: przedsiębiorca musi być niezdolny do zapłaty z przyczyn związanych z jego wiekiem, stanem zdrowia, sytuacją rodzinną lub innymi przyczynami społecznymi, a jego przychód musi być znikomy.

ZUS może, na wniosek dłużnika, odroczyć termin wymagalności zapłaty dokonywującej się w formie przymusowej albo podzielić zapłaconą kwotę na raty. Termin ten może zostać odroczony do maksymalnie trzech lat w stosunku do składek reprezentujących państwowe składki ubezpieczenia społecznego, a do maksymalnie ośmiu miesięcy w stosunku do składek reprezentujących świadczenia pieniężne bezskładkowe (inne niż pracownicze). Skutkiem skorzystania z opcji odroczenia terminu płatności lub jego podział.

Więcej informacji można otrzymać na infolinii kontakt ZUS. Konsultanci ZUS-u odpowiedzą szczegółowo na tematy związane z zadłużeniem oraz inne dotyczące spraw związanych z ZUS.

Pierwszy przepis stanowi, że jeżeli dłużnik, aby uwolnić się od zobowiązania, spełni inne świadczenie za zgodą wierzyciela, zobowiązanie wygasa. Jeżeli jednak przedmiot świadczenia ma wady, które mógłby zauważyć zwykły obserwator, dłużnik jest zobowiązany do udzielenia rękojmi zgodnie z przepisami o rękojmi przy sprzedaży. Drugi z przepisów stanowi, że przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Fakt, że ustawodawca nie przewidział możliwości odpracowania zadłużenia składkowego, nie oznacza, że ZUS nie może stosować rozwiązań niedopuszczonych przez prawo. Obecnie, co do zasady, istnieją tylko dwie możliwości ulg w spłacie zadłużenia składkowego: umorzenie składek i odroczenie ich płatności. 

5 komentarzy

  1. Edek
    30 maja 2022 @ 11:51

    Bardzo się cieszę, że osoby z Ukrainy będą mogły się zarejestrować i szukać pracy.

    To dla nich wielka szansa i jestem przekonany, że w pełni ją wykorzystają.

  2. Roman
    30 maja 2022 @ 11:53

    Z radością informujemy, że osoby z Ukrainy będą mogły zarejestrować się i szukać pracy!

    Ciężko pracowaliśmy, aby tak się stało, i cieszymy się, że możemy zaoferować więcej możliwości dla Waszych rodaków.

  3. Halina
    30 maja 2022 @ 11:58

    Stopa bezrobocia jest najniższa od lat, co oznacza, że jesteśmy na dobrej drodze do powrotu do pełnego zatrudnienia. Oznacza to, że osoby zarejestrowane jako bezrobotne będą mogły skorzystać z szeregu dostępnych uprawnień.
    Ponadto istnieją programy, które pomagają ludziom w powrocie do pracy, więc jeśli od dłuższego czasu masz problemy ze znalezieniem pracy, teraz jest czas, aby uzyskać pomoc!

  4. Jacek
    30 maja 2022 @ 12:01

    Uważam, że pracownikom należy zabronić korzystania z prywatnych środków.

    Moim zdaniem nie jest sprawiedliwe wymaganie od pracownika, aby wydawał własne pieniądze na coś, co jest niezbędne do wykonywania pracy, np. na laptopa czy samochód. Nie sądzę, aby był to dobry pomysł, ponieważ naraża to pracownika na stres i może wywołać niechęć do firmy.

  5. Piotr
    30 maja 2022 @ 12:02

    Zgadzam się z Tobą. Uważam, że dobrym pomysłem jest zakazanie pracownikom wykorzystywania prywatnych środków, takich jak samochód czy laptop, do celów związanych z pracą.

    Nie sądzę jednak, że należy tego całkowicie zabronić. Uważam raczej, że powinno to być dozwolone, ale monitorowane przez firmę. Na przykład, jeśli pracownik używa swojego samochodu, aby dojechać do biura klienta, a następnie wraca do domu, nie tankując na stacji benzynowej, może to zostać uznane za nadużycie zasobów firmy.

Dodaj komentarz